Een weblog van Michel Kuik over webdesign, usability en interactie ontwerp

Home Archief Abonneer op een RSS Feed en blijf op de hoogte

Nieuwe inzichten krijgen met Mindmaps

16 oktober 2008

Mindmappen
Foto door Meigooni

Zeg maar toedeledokioeoe tegen de post-its, schrijften, to-do lijstjes en de ooit door Pietje Puk gebruikte Moleskin. Er is namelijk een nieuwe rage in de creatieve sector. De mindmap. Na het tegenkomen van het zoveelste boek, artikel en presentatie over deze rage besloot ik de proef op de som te nemen. Ik las het boek Mindmappen, voor een beter geheugen en creatiever denken en zette de mindmap in voor het project waar ik mee bezig ben.

Wat is een mindmap?

De term mindmapping werd voor het eerst geïntroduceerd in 1974 door de gebroeders Tony en Barry Buzan. Zij zijn ook de schrijvers van het boek dat ik las en willen de wereld perse laten weten dat zij de uitvinders zijn. Dat is niet erg, maar was wel ietwat vervelend. Aan de andere kant zou ik ook wel een blij man zijn als ik dit had bedacht. Maar, wat is een mindmap?

De mindmap is, zoals het woord al zegt, een plattegrond van jouw gedachten. De mindmap heeft als doel deze gedachten die zich in jouw hersenen bevinden te vertalen naar papier. Dit gebeurt door middel van associatief  denken. Dus bij ieder nieuw woord dat je bedenkt, probeer je meerdere verbindingen te bedenken. Door met associaties te werken ontstaan er sneller nieuwe patronen en daarbij ook nieuwe inzichten.

Het doel van mijn oefening is om nieuwe inzichten op te doen bij mijn bestaande concept. Maar volgens het boek zijn mindmaps ook prima inzetbaar voor dagelijks gebruik. Bijvoorbeeld cadeautjes kopen, boodschappen bijhouden en aantekeningen tijdens presentaties maken.

De vijf stappen van mindmappen voor een concept

  1. Software downloaden
    Hoewel een mindmap prima op papier kan worden getekend, prefereer ik toch het stukje opensource software Freemind. Met dit programma kan je – zonder muisklikken (want dat leidt af) – mindmaps in elkaar zetten. Het duurt wellicht een half uurtje voordat je de toetsencombinaties doorhebt. Een ander voordeel boven papier is dat je hem zo groot kan maken als je wilt en makkelijker woorden kan verwijderen of verplaatsen.
    Nu.nl schreef eerder al een artikel over veertien Mindmap programma’s voor de pc. Ik verkies Freemind.
  2. Centraal punt
    Begin met een centraal begrip. Een vraag, of een kernwoord dat centraal staat bij dit begrip. Ik wilde bijvoorbeeld een Serious Game maken waarin Evenementen Organiseren centraal staat en begon met Serious Game; Evenementen Organiseren. Klinkt logisch? Is ook logisch.
  3. Associatief bezig zijn
    Vervolgens bedenk je woorden bij deze vraag. Ik schreef alles op wat in me opkwam. Later kan je altijd nog dingen verwijderen. Wees niet bang om gekke dingen te laten staan. Zelfs als Pamela Anderson opeens in je opkomt, gewoon opschrijven! Het zal er vast wel iets mee te maken hebben – anders dacht je er toch niet aan?
    Serieus, het doel van een mindmap is het visueel simuleren van de werking van jouw hersenen. Het is in deze fase dus niet de bedoeling om al te gaan filteren. Het belangrijkste doel wat je nu hebt is het opschrijven van zoveel mogelijk associaties.
    Bedenk bij ieder woord weer een aantal vertakkingen, tot je kramp in je vingers hebt van het schrijven of typen.
  4. Structureren
    Als het goed is zie je een bepaalde structuur ontstaan in de woordenbrij. Je ziet bijvoorbeeld zes woorden die met de doelgroep te maken hebben. Koppel deze allemaal aan elkaar binnen een nieuwe tak die je, in dit geval, doelgroep noemt.
  5. Verbindingen maken
    Wellicht komen dezelfde woorden op verschillende punten elkaar tegen. Of woorden hebben een duidelijke connectie met elkaar, zonder in dezelfde tak te liggen. Deze kan je met elkaar verbinden door simpelweg lijntjes te trekken, of dezelfde icoontjes of kleuren eraan te geven.
  6. Hang hem op!
    De laatste stap is het uitprinten en ophangen van de mindmap. Het liefst zo groot mogelijk. Je kunt hem nu nog mooi maken (met kleurtjes en tekeningetjes), maar je kunt hem ook nog aanvullen.
    Het grootste gedeelte van het proces is nu al gebeurd.

Als je alle stappen compleet hebt gedaan heb je een mooie poster, een aantal unieke woorden en een paar liter inkt minder. Maar het was het waard, want – als het goed is – heb je nieuwe inzichten gekregen in jouw bestaande idee. Of wellicht heb je een heel nieuw idee bedacht.

Ik heb weer structuur in mijn concept. En kwam uit op een aantal nieuwe, leuke ideeen voor het concept. Voor mij heeft de mindmap – toegepast op het Serious Game concept – goed gewerkt. Later heb ik het in groepsverband nog een keer herhaald en ontdekte eigenlijk dat dit nog sterker werkt. Meer mensen, meer associaties. Zolang er structuur in te brengen is werkt dit natuurlijk positief.

Het interessante aan een mindmap is dat men probeert zo dicht mogelijk bij de werking van de hersenen te komen. De hersenen werken namelijk uit verbindingen die ontstaan uit associaties.

U kunt zich het denkpatroon van uw hersenen voorstellen als een gigantisch vertakt systeem van associaties, een immense biocomputer waarin gedachtegangen zich vanuit een nagenoeg oneindig aantal knooppunten vertakken. Deze structuur weerspiegelt de neuronale netwerken die de fysieke opbouw van uw hersenen vormen.
Bron: Mindmappen, Voor een beter geheugen en creatiever denken, door Tony en Barry Buzan

Mensen die dit nu lezen en nog niet bezig zijn: Pak je potlood – of toetsenbord – en ga ermee experimenteren. Ik wil niet als dezelfde verkoper in het boek – waar ik me zo aan geïrriteerd heb – klinken, maar ik kan niet ontkennen dat ik er ook enorm enthousiast over ben geworden.

Voorbeelden van mindmaps

Op de website Mind-Map Examples staan een hoop voorbeelden van mindmaps. Zoals je hieronder ziet is mindmappen door sommige artiesten als kunst verheven. Of het zijn daadwerkelijke doel niet voorbij schiet, weet ik niet. Maar inspirerend is het wel.

A user guide to the brain

mindmap01 Nieuwe inzichten krijgen met Mindmaps

Mindmap als illustratie door Paul Foreman
mindmap03 Nieuwe inzichten krijgen met Mindmaps

What is happiness? Door Paul Foreman
mindmap04 Nieuwe inzichten krijgen met Mindmaps

Een bijzonder initiatief is MindMeister (via Commidea). Op deze site kunnen mensen over de hele wereld samenwerken aan een mindmap. Dit biedt zeker mogelijkheden voor collega’s die gelijktijdig aan een idee werken. Maar ook voor een wereldwijde studie naar de grotere problemen. Denk aan armoede, het klimaatprobleem of de economische crisis.

Ik ben benieuwd jij ook wel eens ‘mindmapt’ – is dit al een woord? – en zo ja, hoe pak jij dit aan? Of hoe denk je erover?

Interessant artikel? Abonneer op de RSS Feed en blijf op de hoogte!

Jouw reactie