Een weblog van Michel Kuik over webdesign, usability en interactie ontwerp

Home Archief Abonneer op een RSS Feed en blijf op de hoogte

Van goede usability naar beleving

14 oktober 2009

Zal de politieagent in dit filmpje toen hij een opleiding tot politieagent deed ooit als doel hebben gehad in de struiken te liggen om bonnen aan fietsers uit te delen? Denk het niet. Dit artikel gaat over taken en persoonlijke doelen, zoals Alan Cooper deze beschrijft in het boek About Face 3: Goal-Directed design (een absolute aanrader). Waarom is het belangrijk voor een user interface designer om rekening te houden met persoonlijke doelen?

Bij het ontwikkelen van webapplicaties wordt vaak goed gekeken naar de taken en activiteiten van potentiële gebruikers. Meerdere usability guru’s hebben ons dit de laatste jaren geleerd. En terecht. De taken en activiteiten van de gebruiker vormen de kern van de applicatie. Als de kern van de applicaties is om to-do lijsten aan te maken, dan moet dit ook zonder ruis kunnen gebeuren. Een hoop webapplicaties slagen daar tegenwoordig voldoende in. En dat is goed nieuws.

Van usability naar persoonlijke doelen. Beleving.

Tijd om het een niveau omhoog proberen te tillen. Boven de taken en activiteiten heeft de gebruiker namelijk ook een doel. Een hoger doel. Dit doel heeft alles te maken met zijn persoonlijke leefomgeving en veel minder te maken met de doelen van zijn baas, of vriendin.
Een voorbeeld. Als een medewerker van een financiele instelling binnen een webapplicatie zijn urenschema bijhoudt, zijn er een aantal doelen die spelen:

  1. Efficiënt en snel invullen van urenschema
  2. Een uitdagende baan behouden, terwijl hij weet dat zijn baan bestaat uit veel herhaling

De eerste klinkt als een logisch doel van de medewerker, maar is in feite meer een doel van zijn baas. Voor de medewerker zelf is het waarschijnlijk veel belangrijker dat zijn baan leuk blijft – ondanks de vele herhaaldelijke handelingen die hij dagelijks moet verrichten, dat hij uitgedaagd wordt, of eventueel dat hij een promotie krijg.

Persoonlijke doelen hebben te maken met levensgeluk en ambitie. Het is aan ons, interactie ontwerpers, om, behalve een usability-technisch sluitend product op te leveren, ook mee te denken aan de beleving van de gebruiker. Hoe zorgen we ervoor dat de gebruiker zijn persoonlijke doelen kan nastreven? Het antwoord zit hem vaak in het detail van een applicatie. Key is, zoals Alan Cooper schreef: Provide an engaging or enjoyable experience.

Voorbeelden

Twee voorbeelden van webapplicaties: Joomla en Basecamp. Beide applicaties worden veelvuldig ingezet in een werkomgeving. De systemen zijn beide niet perse slecht op het gebied van usability, maar hebben wel een verschillende kijk op het creëren van een beleving.

Joomla

joomla Van goede usability naar beleving

Dit is het scherm dat een redacteur te zijn zal krijgen als hij een nieuw artikel schrijft. Aan de linkerkant een gebruikelijk, maar niet bijzonder WYSIWYG tekst editor. Aan de rechterkant een hoop extra opties, genaamd parameters, waarvan ik vermoed dat deze term door programmeurs bedacht is. Naast vreemde terminologie en een weinig semantische opmaak doet dit beeld ook weinig goed aan een uitdagende omgeving. Ik kan me goed voorstellen dat een redacteur bij herhaaldelijk gebruik behoorlijk gefrustreerd kan raken. Weinig uitdaging. Weinig beleving.

De tone-of-voice is niet vriendelijk of boos. Je zou kunnen zeggen dat het vlak is. Slechts termen, gevolgd door een dubbele punt. Er is dus op geen enkel moment een directe koppeling van de applicatie naar de gebruiker toe. De afstand blijft kilometers groot.

Basecamp

basecamphq Van goede usability naar beleving

Dit het scherm dat een projectlid krijgt te zien als hij een nieuw bericht op Basecamp wil plaatsen. Zo simpel kan het zijn. Net wat je nodig hebt, maar ook uitnodiging tot verdieping, zoals bijvoorbeeld de ‘Show extended message body‘. Weinig ruis, zeer semantisch opgemaakt en verschillende velden die uitdagen tot onderzoek. Zo is het mogelijk om een bericht koppelen aan een milestone.

Het mooiste voorbeeld van een goede tone-of-voice komt naar voren op het moment dat er een koppeling gelegd wordt tussen het bericht en een milestone. Waar negen van de tien applicaties de term Related Milestone zou hebben gebruikt, kiezen ze er bij 37Signals voor om een vraag te stellen. Does this message relate to a milestone? Merk je het verschil? De afstand tussen systeem en gebruiker wordt direct kleiner, wat een enorm positieve invloed heeft op de beleving van de gebruiker.

Samenvattend

Dankzij de bekende guru’s is usability op het internet in een stroomversnelling geraakt. Met de webapplicaties die als paddenstoelen uit de lucht schieten, zal het steeds belangrijker worden om niet alleen onderscheidend te zijn in usability, maar ook in beleving. Nodig gebruikers uit tot onderzoek in de applicatie. Laat tipjes van de sluier zien, maar gooi niet alle opties en mogelijkheden direct in zijn gezicht. Blijf niet vlak in de tone-of-voice en wees niet bang de afstand naar de gebruiker toe te verkleinen.

Interessant artikel? Abonneer op de RSS Feed en blijf op de hoogte!

Foto bij artikel geplaatst onder Creative Commons op http://www.flickr.com/photos/pinksherbet/403428623/

2 Reacties op "Van goede usability naar beleving"

Anouschka Scholten zei:

Fijn artikel weer Michel! Ik kan me hier volledig in vinden. Ik denk dat je daarbij wel moet kijken wie de doelgroep exact is. Een programmeur zit nu eenmaal niet te wachten om alles in vraagvorm voorgeschoteld te krijgen bijv.

14 Okt 09, om 3:38 pm

Thomas zei:

Goed artikel met duidelijke voorbeelden. Die tone-of-voice waar je het over hebt, moet ook vooral consistent zijn doorheen de volledige web app vind ik.

16 Okt 09, om 3:33 pm

Jouw reactie